Practicing with Deepakam Class 7 Solutions and NCERT Class 7th Sanskrit Deepakam Chapter 11 Question Answer द्वीपेषु रम्यः द्वीपोऽण्डमानः improves a student’s confidence in the subject.
Sanskrit Class 7 Chapter 11 Question Answer द्वीपेषु रम्यः द्वीपोऽण्डमानः
Class 7 Sanskrit Chapter 11 NCERT Solutions द्वीपेषु रम्यः द्वीपोऽण्डमानः
कक्षा 7 संस्कृत पाठ 11 के प्रश्न उत्तर द्वीपेषु रम्यः द्वीपोऽण्डमानः
१. पाठं पठित्वा अधोलिखितानि पदानि परस्परं मेलयन्तु ।
(पाठ को पढ़कर निम्नलिखित पदों का परस्पर मिलान कीजिए ।)
उत्तर:
(क) (vi) अण्डमान:
(ख) (iv) सेल्युलर कारागारः
(ग) (v) जनजाति:
(घ) (i) एलीफेण्टा
(ङ) (ii) श्वेतरेणुः
(च) (iii) सावरकर :
२. अधोलिखितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखन्तु ।
(निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर पूर्ण वाक्य में लिखिए।)
(क) रामायणकाले अण्डमानद्वीपस्य नाम किम् आसीत् ?
(ख) स्वातन्त्र्यवीर सावरकरः कति वर्षाणि कष्टं सोढवान् ?
(ग) अण्डमानद्वीपे का: जनजातयः निवसन्ति ?
(घ) अण्डमानद्वीपे आजीविकार्थं जनाः किं कुर्वन्ति ?
(ङ) अन्ते सर्वे मिलित्वा कं श्लोकं गायन्ति ?
उत्तर:
(क) रामायणकाले अण्डमानद्वीपस्य नाम ‘हण्डुकमान्’ आसीत्।
(ख) स्वातन्त्र्यवीर सावरकर: दश वर्षाणि कष्टं सोढ़वान् ।
(ग) अण्डमानद्वीपे अण्डमानी, ओङ्गी, जारवा, सेण्टिनली इत्यादयः जनजातयः निवसन्ति ।
(घ) अण्डमानद्वीपे आजीविकार्थं सरकार, नारिकेलस्य उद्यानानां निर्माणम् अकरोत्।
(ङ) अन्ते सर्वे मिलित्वा गायन्ति
“हुतात्मनां पूततपः स्थलीयं
विनायकादिस्तुतिभाजनानाम्
स्वराष्ट्रधर्मं ननु शिक्षयन्ती
सुदर्शनीया भुवि तीर्थकल्पा।।”
३. पाठं दृष्ट्वा रिक्तस्थानानि पूरयन्तु ।
(पाठ को देखकर रिक्त स्थानों को पूरा कीजिए।)
(क) अण्डमानद्वीपस्य राजधानी ………. अस्ति ।
(ख) सूर्यांशः गृहं गत्वा ………. अण्डमानस्य अन्वेषणम् अकरोत् ।
(ग) प्रथमशताब्द्याम् अस्य नाम ……….. इति आसीत् ।
(घ) अस्मिन् द्वीपे ……… इति कारागारः अस्ति ।
(ङ) वयं स्वातन्त्र्यवीराणां ………. ‘सुखेन जीवामः ।
(च) कालापानी ………. संस्थायाः वैश्विकसम्पदः सूच्यां संरक्षितम् ।
(छ) कृषिकार्येण …….. च जीविकां निर्वहन्ति ।
उत्तर:
(क) श्रीविजयपुरम्
(ख) जालपुटे
(ग) अगादेमन्
(घ) सेल्युलर्
(ङ) बलिदानेन
(च) यूनेस्को
(छ) जना:
४. अधोलिखितानां विशेषण – विशेष्यपदानां मेलनं कृत्वा रिक्तस्थानानि पूरयन्तु ।
(निम्नलिखित विशेषण – विशेष्य पदों का मिलान कर रिक्त स्थानों को पूरा कीजिए ।)
उत्तर:
५. पट्टिकातः समुचितानि पदानि चित्वा विशेषणानुसारं विशेष्यपदं लिखन्तु ।
(पट्टिका से उचित पदों को चुनकर विशेषणानुसार विशेष्य पदों को लिखिए।)
वृक्षान्, गुरुकुलम्, गृहे, तटस्य, पाठशालां, पुस्तकानि, शाटिकायां, गजाय, युवती, मार्गः।
(क) नूतने ………..
(ख) पवित्रं …………
(ग) रक्तायां ……….
(घ) उत्तमानि ……….
(ङ) सुदीर्घः ……….
(च) सुन्दरी ………….
(छ) उन्नतान् ……….
(ज) विशालां ……….
(झ) स्थूलाय ……
(ञ) तस्य …………
उत्तर:
(क) गृहे
(ख) गुरुकुलम्
(ग) शाटिकायां
(घ) पुस्तकानि
(ङ) मार्ग:
(च) युवती
(छ) वृक्षान्
(ज) पाठशालां
(झ) गजाय
(ञ) तटस्य
६. पट्टिकातः सर्वनामविशेषणपदानि चित्वा वाक्यानि पूरयन्तु ।
(पट्टिका से सर्वनाम विशेषण पदों को चुनकर वाक्य को पूरा कीजिए।)
ते, तस्मिन्, तत्, तेषां, एषा, तौ, तस्यै, ताः, तेन, सः
(क) ………. `पुष्पाणाम् उद्यानम् अस्ति ।
(ख) ……. वृद्धा आपणं गच्छति ।
(ग) ……… ‘चित्रे चन्द्रयानम् अस्ति।
(घ) ……. शिक्षकः संस्कृतं पाठयति ।
(ङ) ……… ‘बालकाः जलं पिबन्ति ।
(च) ……… पुष्पम् आकर्षकम् अस्ति।
(छ) ……… कन्दुकेन क्रीडन्ति ।
(ज) ……… शिक्षिकाः गीतं शिक्षयन्ति ।
(झ) ………… मयूरौ नृत्यतः।
(ञ) ……… ‘बालिकायै पुस्तकानि यच्छ।
उत्तर:
(क) तत्
(ख) तेषां
(ग) तस्मिन्
(घ) सः
(ङ) ते
(च) एषा
(छ) तेन
(ज) ता:
(झ) तौ
(ञ) तस्यै
८. पाठे प्रयुक्तानि अव्ययपदानि क्रियापदानि च चित्वा समुचिते स्थाने लिखन्तु ।
(पाठ में प्रयुक्त अव्यय पद और क्रिया पदों को चुनकर समुचित स्थान में लिखिए।)
उत्तर:
अव्ययानि कुत्र, खलु, बहु, आम्, न, एव, कश्चन, अद्य, अपि, य:, तदा, समीचीनं, तत्र अहो, काचित् महती, इति, अपरं, एव ।
क्रियापदानि स्मरामि जानन्ति, अस्ति, जानीमः, दर्शयन्ती, अकरवम्, आसीत्, सूचयतु, सोढवान्, जीवाम्, निवसन्ति, संरक्षितम्, अकरोत् तिष्ठन्ति, अगच्छम्, चलन्ति, कुर्वन्ति
८. अधोलिखितानां पदानां स्वरूपं सावधानं दृष्ट्वा उदाहरणानुसारं लिखन्तु ।
(निम्नलिखित पदों के स्वरूप को ध्यान से देखकर उदाहरण के अनुसार लिखिए।)
उत्तर:
(क) द्वीपसमूहः
(ख) रामायणकाले
(ग) भारतभूमिः
(घ) उद्योगविषय
(ङ) देशभक्तः
(च) समुद्रतलम्
योग्यताविस्तार: (योग्यता – विस्तार)
- श्रीविजयपुरं – भारतीयसर्वकारेण पोर्ट ब्लेयर् इत्यस्य नाम परिवर्त्य श्रीविजयपुरम् इति कृतम्।
- स्कूबा – डैविङ्ङ्ग्-पृष्ठे प्राणवायोः कोष स्थापयित्वा, कोषे सङ्लग्ननलिकया मुखनासिकाभ्यां श्वासग्रहणेन सह गभीरजले सन्तरणम्।
- स्नॉर्कलिङ्ग-उपनेत्रं धृत्वा समुद्रजलस्य उपरि प्लवनम्।
- सिन्धु-तल विहार:-सीवॉक् नाम्ना प्रसिद्धः । अस्मिन् गतिविधौ जनाः समुद्रस्य तलं यावत् गच्छन्ति ।
- कोरल्-रीफ्-प्रवालशैलसमूहः कोरल् – रीफ् – नाम्ना ज्ञायते ।
अण्डमान – प्रशस्तिः
विभात्यवाच्याम्बुधिगर्भशोभी
पुत्रः कनिष्ठः ननु भारतस्य ।
सुनीलवारिश्रितस्निग्धगात्रः
द्वीपेषु रम्यः द्वीपोऽण्डमानः।।
राष्ट्रस्य गौरवस्थानमितिहासे महत्स्थलम् ।
असकृद्दर्शने योग्यमण्डमानो विराजते ।।
चण्डहिंसा स्वदेशार्थं द्रोहिणां खण्डनात्पुरा ।
दण्डनैर्यत्र भुक्ताभूदण्डमानो विराजते ।।
हरितविपिनरम्यैः संवृतो द्वीपवृन्दैः
लसति परमवाच्यां नीलसिन्धोस्तटस्थः ।
प्रथितभुवि निकोबार्-सेल्युलर्-लोकलोके
प्रकृतिकृतिपरोऽयं राजते मेऽण्डमानः ।।
परियोजनाकार्यम्
१. ‘अण्डमान’ इति क्षेत्रस्य विभिन्नानां स्थानानां तटानां च चित्राणि सङ्गृह्य शीर्षकसहितं सङ्ग्रह – पुस्तिकायां स्थापयन्तु ।
२. भवान् / भवती पितृभ्यां / शिक्षकैः सह भ्रमणाय पर्वतप्रदेशे तटीयप्रदेशे च अगच्छत् तस्य एकेन परिच्छेदेन वर्णनं लिखन्तु।